علت و رفع ایراد دل دل زدن دنا پلاس توربو اتوماتیک و دستی

علت دل دل زدن دنا پلاس توربو اتوماتیک هنگام شتابگیری چیست؟ بررسی ۷ دلیل اصلی از خرابی کویل و شمع تا سنسورهای ایسیو  و پاسخ به سوالات رایج.

آیا دنا پلاس توربو شما هنگام گاز دادن، یکنواخت دور نمی‌گیرد و ریپ می‌زند؟

یکی از رایج‌ترین شکایت‌های مالکان دنا پلاس توربو (اتوماتیک و دستی) ، ایراد دل دل زدن یا ریپ زدن در حین شتابگیری است. در این حالت، راننده وقتی پا روی گاز می‌گذارد، خودرو به جای دور گرفتن نرم و پیوسته، پله‌پله یا با تکان‌های ناگهانی جلو می‌رود. این مشکل در زمانی که کولر خودرو روشن است به شدت تشدید شده و گاهی با روشن شدن چراغ چک یا ناک زدن نیز همراه می‌شود.

این ایراد نه‌تنها لذت رانندگی را از بین می‌برد، بلکه در سبقت یا ترافیک می‌تواند خطرآفرین باشد. اما نگران نباشید؛ در این مقاله تمام دلایل، راه‌های تشخیص این عیب را قدم‌به‌قدم بررسی می‌کنیم.

 

تفاوت ایراد دل دل زدن در دنا پلاس توربو اتوماتیک و دستی

از لحاظ موتوری این دو خودرو با یکدیگر یکسان بوده و تفاوت اصلی آنها در نوع گیربکس آنهاست. اما در عمل در مدل اتوماتیک به دلیل حضور واحد کنترل الکترونیکی ایسیو (TCU) و ارتباط دایم با ایسیو موتور، بروز اختلال در ایسیو موتور می تواند رو عملکرد گیربکس اتوماتیک هم تاثیر بگذارد. پس نتیجه می گیریم:

– ایسیو موتور و تی‌سی‌یو (واحد کنترل گیربکس اتوماتیک) با هم تبادل اطلاعات دارند.

– هرگونه نوسان دور موتور باعث می‌شود گیربکس دیر یا زود تعویض دنده کند و ریپ زدن بیشتر به چشم بیاید.

– در مدل 6 دنده دستی، راننده با تعویض دنده و کنترل میزان فشردن پدال گاز می‌تواند کمی نوسان را کنترل کند، اما مشکل اصلی (ضعف جرقه یا سوخت) همچنان باقی است.

بنابراین فرقی نمی‌کند که خودروی شما اتوماتیک است یا دستی؛ ریشه اصلی مشکل در موتور (سیستم جرقه، سوخت و سنسورها) است و تنها شدت بروز آن در اتوماتیک بیشتر است.

 

7 دلیل اصلی دل دل زدن و ریپ زدن دنا پلاس توربو (اتوماتیک و دستی)

این مشکل عمدتاً ریشه در سیستم  جرقه زنی ، سوخت‌رسانی یا سنسوری دارد. بیایید تک‌تک دلایل را با جزئیات بررسی کنیم:

 

گروه اول – خرابی در سیستم جرقه‌زنی (شایع‌ترین علت)

۱) ضعف یا خرابی کویل

کویل وظیفه تولید ولتاژ بالا برای جرقه شمع را دارد. در موتور توربو EF7، کویل‌ها تحت فشار حرارتی بالایی هستند. با گذشت زمان، سیم‌پیچ داخلی آن ضعیف شده و جرقه‌های نامنظم می‌زند. این ضعف در دورهای بالا (هنگام شتابگیری) کاملاً محسوس است و باعث دل دل زدن می‌شود.

 

۲) خشک شدن یا پارگی وایر شمع

وایرهای شمع به دلیل حرارت شدید موتور توربو، دچار خشکی و ترک‌خوردگی می‌شوند. این ترک‌ها باعث نشت جرقه به بدنه (میسفایر) شده و جرقه کامل به شمع نمی‌رسد. معمولاً اگر وایرها را باز کنید، روی بدنه شمع یا سر وایر، علائم خط افتادگی قابل مشاهده است.

 

۳) استفاده از شمع نامناسب (با کد حرارتی اشتباه)

این یک اشتباه بسیار رایج در تعمیرگاه‌های غیرحرفه‌ای است. موتورهای توربو به دلیل دمای بالای محفظه احتراق، نیاز به شمع با کد حرارتی سرد (مثل کد7 در محصولات NGK یا تورچ یا کد6 در محصولات بوش) دارند. اگر شمع کد حرارتی گرم نصب شود، باعث جرقه‌ نامناسب (احتراق ناقص) اتفاق می‌افتد که همان دل دل زدن است.

 

گروه دوم – مشکلات سیستم سوخت‌رسانی

۴) فیلتر بنزین کثیف یا بنزین ناخالص

بنزین ایران متأسفانه اغلب دارای ناخالصی (رسوب، آب یا حتی گازوئیل) است. فیلتر بنزین اگر به موقع (هر ۲۰ تا ۳۰ هزار کیلومتر) تعویض نشود، فشار سوخت را کاهش می‌دهد. همچنین ناخالصی‌ها باعث گرفتگی سوزن‌های انژکتور نیز می‌شوند که پاشش سوخت را به هم می‌ریزد.

 

۵) افت فشار پمپ بنزین

پمپ سوخت داخل باک، اگر داغ کند یا کثیف شود، فشار بنزین را در ریل سوخت تأمین نمی‌کند. وقتی گاز می‌دهید، پمپ نمی‌تواند سوخت کافی برساند و مخلوط هوا-سوخت بسیار لاغر می‌شود؛ نتیجه آن ریپ زدن و دل دل کردن در دورهای بالا است.

 

گروه سوم – سنسورها و شبکه برق ایسیو

 

۶) خرابی یا کثیفی سنسور فشار و دمای هوای ورودی (MAP/ IAT)

موتور EF7 توربو از دو سنسور برای اندازه‌گیری فشار هوا (یکی قبل از توربو و یکی بعد از آن) استفاده می‌کند. اگر یکی از این سنسورها کثیف، خراب یا اختلاف ولتاژ بدهد، ایسیو نمی‌داند چقدر هوا وارد موتور شده و پاشش سوخت را اشتباه محاسبه می‌کند. این موضوع مستقیم‌ترین ارتباط  با دل دل زدن دارد.

 

۷) اکسید شدن کانکتورها یا ضعف سیم‌کشی سنسورها

شستن موتور  (موتور شویی) خیلی سریع یاعث نفوذ رطوبت به کانکتورهای ایسیو و سنسورها شده و باعث اکسید شدن پین های کانکتور و کاهش ولتاژ سیگنال می‌شود. همچنین حرارت بالا باعث خشک شدن سیم کشی در طول زمان شده و ممکن است قطعی یا مقاومت سری ایجاد کند که در نهایت منجر به عملکرد نادرست ایسیو و دل دل کردن خودرو می‌شود.

 

 راهنمای گام‌به‌گام عیب‌یابی (از آسان تا سخت)

اگر با این مشکل مواجه شدید، به ترتیب زیر پیش بروید تا هزینه اضافی ندهید:

مرحله 1 : ابتدا دیاگ بزنید و  بررسی کنید آیا کدخطایی در این رابطه در حافظه ایسیو ثبت شده یا نه؟

مرحله2 : شمع ها را چک کنید. رنگ نوک شمع ها، گپ شمع ها و کدحرارتی بسیار مهم است.

مرحله3 : وایرها را چک کنید، ترک خوردگی ، انعطاف و نداشتن رسوب در نایحه فنر وایر بسیار مهم است.

مرحله 4: بررسی کنید که آخرین بار کی فیلتر بنزین را عوض کرده اید؟ اگر بیشتر از یک سال یا 30هزار کیلومتر است حتما آن را عوض کنید.

مرحله 5: تمیز کردن سنسورهای مپ، هر دو سنسور مپ را تمیز کنید و از لحاظ سوکت چک کنید.

مرحله 6: از لحاظ سلامت کانکتورها خودرو را چک کنید.

مرحله7: تست فشار پمپ بنزین، توسط مکانیک فشار پمپ را با فشارسنج تست کنید (باید حدود ۳.۵ تا ۴ بار باشد)

 

سوالات متداول درباره دل دل زدن دنا پلاس توربو اتوماتیک و دستی

سوال ۱: آیا دل دل زدن دنا پلاس توربو به گیربکس اتوماتیک آسیب می‌زند؟

خیر، اما چون گیربکس اتوماتیک با دور موتور هماهنگ می‌شود، ریپ زدن باعث می‌شود گیربکس تعویض‌های خشنی داشته باشد که در طولانی‌مدت به کلاچ‌های داخلی گیربکس فشار می‌آورد. پس هرچه سریعتر رفع کنید، بهتر است.

سوال ۲: چرا با روشن شدن کولر، دل دل زدن بدتر می‌شود؟

کولر بار اضافی روی موتور می‌اندازد. اگر سیستم جرقه یا سوخت ضعیف باشد، این بار اضافی اختلال را چند برابر کرده و ریپ زدن را واضح‌تر نشان می‌دهد.

سوال ۳: بهترین شمع برای دنا پلاس توربو چیست؟

برندهای “ان‌جی‌کی (NGK) با کد BKR7E” یا “شمع مخصوص دنا توربو اتوماتیک” فابریک در بسته بندی شرکتی بهترین گزینه‌ها هستند. حتماً از فروشنده کد حرارتی سرد را بخواهید.

سوال ۴: آیا ایراد دل دل زدن با آپدیت نرم‌افزار ایسیو حل می‌شود؟

گاهی بله. ایران خودرو برای برخی از مدل‌های دنا پلاس توربو به‌روزرسانی نرم‌افزار منتشر کرده است که آستانه تشخیص ناک را اصلاح می‌کند. اگر مشکل شما بعد از تعویض شمع و وایر حل نشد، حتماً از نمایندگی بخواهید ایسیو را به آخرین نسخه آپدیت کند.